Öğretim Teknikleri Hayal Gücünün Öğrenme Sürecine Aktif Katılımı


 Hedef alanlarına göre öğretim yöntem ve teknikleri:

Bilişsel Hedefler –> Anlatım, soru – cevap, örnek olay, problem çözme, deney, proje tabanlı öğrenme, bilgisayar destekli öğretim, programlı öğretim, tartışma, gözlem, deney, bireysel çalışma, beyin fırtınası

Duyuşsal Hedefler –> Tartışma, işbirlikli öğrenme, örnek olay, rol yapma, drama, anlatım, proje tabanlı öğrenme

Psiko-motor Hedefler –> Gösterip yaptırma, benzetim (simulasyon), gösteri, deney, mikro öğretim, rol yapma, drama, eğitsel oyun

Grupla Öğretim Teknikleri –>à altı şapkalı düşünme, altı ayakkabılı uygulama, akvaryum, görüş geliştirme, tartışma, anlatım, öykü oluşturma, Sokrat semineri, konuşma halkası, deney, mikro öğretim, gösteri, soru – cevap, benzetim, balık kılçığı, analoji, Sokrat tartışması, istasyon, eğitsel oyunlar, drama, beyin fırtınası, rol yapma, kartopu, öğrenme halkası

Bireysel Öğretim Teknikleri –>à Bireyselleştirilmiş öğretim, programlı öğretim, tutor destekli öğretim, bilgisayar destekli öğretim.

Sınıf Dışı Öğretim Teknikleri –>à Gezi, gözlem, ev ödevi, görüşme, sergi.

Beyin Fırtınası (A. Osbourn): Belli bir problemi çözmede herkesin buluş yapma ve hayal gücünden faydalanmak için uygulanan bir tekniktir. Katılımcıların hayal gücünü ve yaratıcılıklarını kullanmayı gerektirir. Temel amacı yaratıcı, orijinal fikir üretimi ve problem çözmedir. Bu sayede çok sayıda fikri bir grup insandan kısa sürede toplamaktır. Bu nedenle neşeli ve rahat bir ortam oluşturulması ve olabildiğince çok fikir üretilmesi önemlidir. Altı kişiden az, on iki kişiden fazla olmamalıdır. Oturumlara kesinlikle izleyici ya da konuk alınmaz, süreç herhangi bir kayıt cihazı ile kaydedilmez. Öncelikle sırayla görüşler toplanır. Görüşler toplanırken yönlendirme ve değerlendirme yapılmamalıdır. Görüşler toplandıktan sonra değerlendirme yapılmalıdır. Değerlendirme, çözüm bulmak için yapılması gereken bir aşamadır.

Bazen olumsuz sorularla ele alınarak konuya zıt bir açıdan yaklaşılabilir ve bu şekilde çözümler üretilmeye çalışılır. Buna Ters Beyin Fırtınası denir. Örneğin toplumun ahlakı nasıl çökertilir? Okullardaki şiddet kullanımını nasıl arttırabiliriz? Öğrencileri nasıl problemli ve uyumsuz hale getirebiliriz? Öğrencilerdeki yaratıcılık ve eleştirel düşünme gücü nasıl yok edilir? Dört önemli nokta vardır:

  • Fikirlerin söylendiği sırada eleştirilmemesi, yönlendirme yapılmaması (eleştiri kapı dışına çıkarılır),
  • Hayal gücünü ve yaratıcılığı destekleyen rahat bir ortam oluşturma (sınırsız düşünmeyi destekleme),
  • Görüşlerin dile getirilmesi ve çok görüşün üretilmesini sağlama (nicelik önemlidir),
  • Görüşlerin gruplandırılıp, analiz edilip sonunda değerlendirme yapılması (ürün elde etme ve gelişim değerlendirme ile sağlanır).

Uygulama aşamaları:

I. Aşama: Öğrencilere sorunun anlatılması ve tekniğin kurallarının açıklanması

  • Toplantının amacı ve sorun belirlenir.
  • Tekniğin kuralları açıklanır. Fikirlerin olumlu ya da olumsuz değerlendirilmeyeceği, istedikleri kadar fikir üretebilecekleri, başkalarının fikirlerini geliştirebilecekleri, tersini söyleyebilecekleri vurgulanır.
  • Uygulamayı yönetecek bir lider seçilir. Öğretmen veya bir öğrenci olabilir.
  • Not tutacak öğrenciler belirlenir. Özellikle hızlı yazma becerisi olanlar seçilmelidir.

II. Aşama: Çözüm önerilerinin üretilmesi ve önerilerin not edilmesi

  • Bu aşamada öğrencilerin olabildiğince çok, yeni, orijinal ve değişik çözüm önerileri üretmeleri sağlanmalıdır.
  • Öğrencilerin ortaya attığı tüm çözüm önerileri mutlaka not edilmelidir.
  • Fikirler söylenirken hiçbir yorum, eleştiri yapılmaz, fikirler sorgulanmaz ve yargılanmaz.
  • Lider, fikir üretme durduğunda sorunu tekrar eder ve daha çok fikir verilmesi için cesaret verir.

III. Aşama: Beyin fırtınasının sona ermesi ve önerilerin açıklanması

  • Fikir üretme tamamen sona erdiğinde, beyin fırtınası sona erdirilir. Ortaya atılan fikirler üzerinde tartışılarak fikirlerin tam olarak anlaşılması sağlanır.
  • Not edilen tüm fikirler okunur.
  • Amacına uygun olmayan, grubun becerilerinin dışında ve daha önce tanımlanmış fikirler elenir.
  • Aynı özelliği taşıyan fikirler birleştirilir.
  • Ortaya çıkan çözüm önerileri tartışılır ve bir rapor hazırlanarak panoya asılır.

Sınırlılıkları ise şöyledir:

Zaman alıcıdır; hedeften sapılabilir ve konu dağılabilir; değerlendirme uzun sürebilir; her zaman bir sonuca ulaşılamayabilir yani bir ürün elde edilemeyebilir. Her öğrencinin katılımı aynı olmayabilir. Tekniğin hızlı biçimde uygulanması bazı öğrencilerin katılımını zorlaştırabilir. Analitik düşünmeye ve sistematik bilgi sunmaya uygun değildir. Absürt, orijinal, anlamsız fikirler de ortaya çıkabilir. Psikomotor etkinliklerde uygulanması zordur. Kalabalık sınıflarda uygulanması zordur.

Beyin Eseri (Ürünü): Bir konu ya da problem belirlenir. Her öğrenciye konunun farklı yönlerine yönelik üç kart verilir. Öğrenciler bu kartlara görüşlerini yazar ve masa üzerine koyarlar. Her öğrenci sırayla kart çeker ve okur. Benzer fikirler gruplanır. Tüm görüşler okunduktan sonra sınıfla paylaşılıp tahtaya yazılır. Sene başında sınıf kuralları oluşturulurken kullanılabilir.

Gösteri (Gösterim – Demonstrasyon): Öğrencilerin bir konuyu dinlerken görerek de öğrenmelerini sağlayan bir tekniktir. Anlatımlarda ve bilgileri aktarmada görsel yaklaşımların kullanılmasıyla uygulanır yani anlatım yönteminin görsel materyaller kullanılarak gerçekleştirilmesidir. İşiterek ve görerek öğrenme temellidir. Kalabalık gruplarda uygulanabilir. Kısa sürede çok kişiye bilgi verme olanağı sağladığı için ekonomiktir. Öğrencilerin bir işin yapılmasını ya da bir sürecin oluşumunu gerçek durumu ile görmelerini ve sözel olarak da duymalarını sağlar. Öğretmenin konu anlatırken tahtayı kullanması, tablolardan, haritalardan, video bantlarından yararlanması vb. Aktif olan, ders araçlarını gösteren, açıklayan öğretmendir. Öğrenciler dinleyici ve bilgileri alıcı durumundadır. Yalnızca söylemeye dayalı tekniklere göre daha etkilidir çünkü hem göze hem de kulağa hitap eder.

Soru – Cevap: Soru sorma, öğrencilerin öğrenme sürecine katılması amacını taşır ve karşılıklı etkileşim sürecini başlatır. Öğrencilere düşünme ve konuşma alışkanlıkları kazandırma bakımından önemlidir. Kullanım yerleri:

  • Dersin başında öğrencilerin konuya ilişkin ön öğrenmelerini kontrol etmek,
  • Öğretim sürecinde öğrencilerin ilgisini çekmek ve öğrencileri öğrenmeye karşı güdülemek,
  • Ders boyunca konunun anlaşılıp anlaşılmadığını kontrol etmek,
  • Önemli noktaları vurgulamak, pekiştirmek,
  • Neden – sonuç ilişkilerini buldurmak,
  • Öğrencilerle iletişimi artırmak,
  • Dönüt ve düzeltme yapmak, iyi anlaşılmayan noktaların ortaya çıkması ve düzeltilmesi için fırsatlar yaratmak,
  • Öğretim sürecinin sonunda değerlendirme yapmak,

Soru cevap tekniğini uygulayan öğretmenler soruların düzeyini, türünü ve soru oluşturma yollarını çok iyi bilmelidirler. Yani öğretmenlerin iyi sorular sorması ön koşuldur. Evet – hayır cevabı olan sorulara sıklıkla başvurulmamalıdır ve bir defada bir soru sorulmalıdır. Hemen her dersin öğretiminde kullanılır. Herkesin cevabı bulmak için düşünmesi sağlanmalı, daha sonra cevaplayacak kişi seçilmelidir. Yani önce soru sorulmalı, bir müddet ara verilmeli, daha sonra cevaplayacak kişi seçilmelidir. Gönüllü öğrencilere öncelik verilmeli, doğru cevaplar pekiştirilmelidir. Sorular açık ve anlaşılır olmalı, bir defada sorulmalı ve mümkün olduğunca açık uçlu sorular sorulmalıdır. Soruların oturma sırası ve numara sırası gibi belli bir sıraya göre değil, seçkisiz yolla rastgele sorulması yararlıdır. Tüm sınıfın dikkatli olması ve ilgili olması böyle sağlanabilir. Sınırlılıkları:

Soru sormak öğrencilerde korku, kaygı, aşırı heyecan gibi olumsuz duyguların ortaya çıkmasına neden olabilir. Tek başına kullanıldığında konunun anlaşılmasında güçlükler doğar, bu nedenle diğer öğretim yöntemleriyle desteklenmelidir. Soruların iyi hazırlanması ve planlanması gerekir, yoksa zaman kaybına sebep olur. Anlatıma göre daha fazla zaman alır. Bu yöntem sözlü sınav değildir yani ölçme amaçlı olarak kullanılmaz. Sorulara gerektiği gibi cevap veremeyen öğrencilerin kendine güveni azalır. Sorular, dersin ana konusunun dışına çıkılarak konunun dağılmasına neden olabilir.

Drama: Drama tekniğinde öğrenciler, değişik özellikteki maddelerin ve insanların durumlarını dramatize ederler, canlandırırlar. Bu teknikle öğrenciler hangi durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini yaşayarak öğrenirler. Bu teknik, öğrencilerin hangi durumda nasıl davranmaları gerektiğini yaşayarak öğrenmelerini sağlar. Problem çözme ve iletişim kurma yeteneklerini geliştirir. Öğrencilerin ne zaman ne söyleyecekleri önceden belli değildir. Öğrencilere kendi sözcükleriyle açıklama yapma olanağı tanır. Yaratıcı drama, bir olayı, durumu ya da konuyu canlandırmayı, ortaya koymayı, oyun ile öğrenmeyi sağlar. Var olana farklı bakmayı ve yeni bir ürün ortaya koymayı, yaratıcılığı geliştirir.

Kalabalık sınıflarda etkili olarak kullanılamaz. Küçük grup ve zaman gerektirir. Roller öğrenci düzeyine ve karakterine uygun olmalıdır, aksi takdirde başarıya ulaşamaz. Yetenekli öğrenciler durumu tekelinde bulundurabilir. Katılan öğrencilerin yaratıcılığını gerektirir, gönüllü öğrenci bulmak her zaman mümkün olmayabilir. Sadece rol oynayanların etkin katılımı söz konusudur. Çekingen ve içe kapanık öğrenciler öğrenme ortamına katılmakta güçlük çeker. Öğrencileri değerlendirmek güçtür. Drama türleri:

Biçimsel (Formal) Drama: oynanacak oyun ya da hikaye oyuncular tarafından paylaştırılmış, ezberlenmiş ve provası yapılmış durumdadır. Öğrencinin yazılı bir metne bağlı kalarak bir takım durum ve olayları canlandırmasıdır. Öğrenci rolünü oynarken insan ilişkileri konusunda daha çok bilgi, beceri ve anlayış kazanır.

Doğal (İnformal) Drama: Öğrencilerin yazılı bir metne bağlı kalmadan bir takım durum veya olayları hayal güçlerine göre doğaçlama olarak canlandırmalarıdır. Oyuncular kendilerini dilediği gibi ifade etme özgürlüğüne sahiptir. Gerektiğinden hazırlık yapmadan gerçekleştirilebilir.

Yaratıcı Drama: Önceden yazılmış bir metin olmadan katılımcıların kendi yaratıcı buluşları, özgün düşünceleri, öznel anıları ve bilgilerine dayanarak oluşturdukları eylem durumları ve doğaçlama canlandırmalardır. Bu açıdan yaratıcı drama bireye kendisi olma durumunu en çok yansıtan eğitim ortamlarını sunar. Her türlü araç gerecin kullanılabildiği yaratıcı drama çalışmalarına sınıftaki tüm öğrenciler katılı. Yaratıcı drama sürecin önemli olduğu bir grup etkinliğidir ve grup olmadan yapılamaz. Aşamaları şöyledir: Isınma ve rahatlama, oynama, doğaçlama, oluşumlar, değerlendirme.

Rol Yapma: Öğrencinin başka bir kişilik içinde, kendi duygu ve düşüncelerini de kullanarak rol yapmasıdır. Yaşamdaki pek çok problem bu yöntemin konusu olabilir. Bireysel ya da gruplar halinde yapılabilir. Rol yapanlar, kendi öz yaratıcı yeteneklerini kullanarak rollerinin gereği olan davranışları sergiler. Öğrencilerin geri kalan kısmı gözleme ve inceleme konumundadır. Bu tekniğin amacı, öğrencilerin çeşitli bireysel ve sosyal konularda görüşlerini ve duygularını anlamalarına yardımcı olmak ve öğrencilerde empati duygusunu geliştirmektir. Hemen her düzeydeki öğretim kademesinde uygulanabilir. Öğrencileri gerçek yaşamı model alan ortamlara sokmayı amaçlar. Öğretmenin bu tekniği yapılandırması ve öğrencileri yönlendirmesi gerekir. Gerekiyorsa öğretmen de rol üstlenebilir. Öğretmen öğrencilere senaryo verebilir ya da onlardan bir senaryo oluşturmalarını isteyebilir. Hazırlık için süre verilir ve sınıfın önünde oyunun oynanması sağlanır. Oyun, dersin amaçları, beceriler ve içerik doğrultusunda sınıf ortamında tartışılır.

Empatiyi ve sosyal beceriyi geliştirir. Öğrencinin kendine güveni artar. Beden dilini etkili kullanma becerisi kazanır. Topluluk önünde konuşma ve hareket etme imkanı sağlar. Özellikle çekingen ve içedönük öğrencilerin sosyal gelişmeleri için yararlıdır. Ancak kalabalık sınıflarda etkili şekilde kullanılamaz. Küçük grup ve zaman gerektirir. Amaçlar açık ve anlaşılır bir ifade ile tanımlanmazsa beklenen yarar sağlanamaz. Sadece rol oynayanların etkin katılımı söz konusudur. Çekingen öğrenciler öğrenme ortamına katılmakta güçlük çeker. Sınıf düzeni bozulabilir.

Rol yapma uygulamasında öğretmenlerin yapması gerekenler:

  • Öğrencilere hazır bir senaryo verilir ya da problem taslak halinde sunulur. Öğrenciyle birlikte senaryoya dönüştürülür.
  • Senaryodaki roller sınıfın katılımıyla ve görüşleri doğrultusunda dağıtılır. Öğrencilere hazırlık için yeterli süre verilir.
  • Öğrencilerin bir kısmı oyuncu, bir kısmı seyirci durumundadır.
  • Sınıfın önünde oyunun oynanması sağlanır.
  • Oyun; dersin amaçları, beceriler ve içerik doğrultusunda sınıf ortamında tartışılır.
  • Oyun, olumsuz oynatıldıktan ve üzerinde tartışıldıktan sonra bir kez de olumlu olarak oynatılabilir.
  • Psikolojik analizlere girmemeye özen gösterilir.

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzgün Üzgün
1
Üzgün
Sevmedim Sevmedim
0
Sevmedim
Şaşkın Şaşkın
1
Şaşkın
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Kızgın Kızgın
2
Kızgın
Mutlu Mutlu
1
Mutlu
Sevdim Sevdim
1
Sevdim
Komik Komik
2
Komik
sezen sevinç
Geleneksel el sanatları, Resim öğretmeni. Küratör Yazar/Editör Çanakkale'de yaşıyor. Tarihi Yalı Hanı müdavimlerinden. Uluslararası düzeyde sanat festivalleri, çalıştay, disiplinlerarası sergiler ve etkinlikler düzenliyor. Sanat Kahvesi Dergisinin kurucu ve yöneticisi Artida Kültür Sanat Derneği Başkanı Çanakkale Kent Konseyi Mahalle Meclis Yönetim Kurulu Üyesi

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bir format seçin
Kişisel Test
Kişiliğe dair bir şey ortaya çıkarmayı amaçlayan sorular dizisi
Basit Test
Bilgiyi kontrol etmek isteyen doğru ve yanlış cevaplı sorular dizisi
Anket
Karar vermek veya görüş belirlemek için oylama yapmak
Serbest Yazı
Yazılarınıza Görseller Bağlantılar Ekleyebilirsiniz
Liste
Klasik İnternet Listeleri
Geri Sayım Listesi
Klasik İnternet Geri Sayım Listeleri
Açık Liste
Kendi öğenizi gönderin ve en iyi sunum için oy verin
Oylanabilir Liste
En iyi liste öğesine karar vermek için yukarı veya aşağı basın
Fotoyla Anlatım
Kendi resimlerinizi yükleyin ve birşeyler anlatın
Video
Youtube and Vimeo Embeds
Ses
Soundcloud veya Mixcloud İçerikleri
Görsel
Fotoğraf veya GIF
GIF
GIF Formatı